Anasayfa | Tüzüğümüz | Tarihçemiz | Baframız | Hutbeler | Haberler | Yönetim | Denetim | Videolar | Resimler | İletişim
Bahattin Tama Şube Müdürü|Bafra Din Görevlileri Derneği - Web Sitesi
Bahattin Tama Şube Müdürü

 

Bahattin TAMA

Bafra Müftülüğü Şube Müdürü

ÇANAKKALE SAVAŞLARI   

İtilâf devletlerini oluşturan İngiltere, Fransa ve Rusya’nın merkezî devletler ve Almanya yanında savaşa giren Osmanlı Devleti’ni saf dışı bırakmak, Süveyş kanalı ve Hint yolu üzerindeki baskısını kaldırmak, ayrıca orta Avrupa’ya sızan Alman-Avusturya ordularını arkadan çevirmek için Çanakkale boğazını zorlayarak İstanbul’u ele geçirip onları saf dışı bırakmak gayesiyle başlattıkları deniz harekâtları Çanakkale Savaşları’nı oluşturmaktadır.
Osmanlı payıtahtı, İslâm ve Hilâfet merkezi olan İstanbul’un ele geçirilip Osmanlılar’ın savaş dışı bırakılması fikri, özellikle İngiliz Bahriye Nazırı ve sonra başbakanı olan büyük Türk düşmanı Winston Churchill tarafından savunulmuştu. İtilâf devletleri bu harekâtla ayrıca henüz savaşa katılmamış olan Balkan devletlerini de kendi yanlarına çekmeyi hedefliyorlardı.
Batı kaynaklarında “Gelibolu Savaşları” adıyla da anılan Boğazla’a yönelik bu harekâtın ilk deniz hücumu 3 Kasım 1914 de iki İngiliz harp gemisinin Ertuğrul ve Seddülbahir, iki Fransız gemisinin de Kumkale ve Orhaniye tabyalarını bombardıman etmesiyle başladı. Bu saldırı Osmanlı Devleti’ne fiilen savaş ilan edildiğinin ve düşman tarafından yapılacak askeri harekâtın hedeflerinin Boğazlar olacağının ilk habercisiydi. Fransa ve İngiltere 5 Kasım 1914’ de Osmanlı Devleti’ne savaş ilan ettiler. Osmanlı Devleti de buna 11 Kasım’da çıkan bir irâde ile cevap verdi.
İngiliz ve Fransız savaş gemilerinin ikinci hücumu, 19 Şubat 1915’ de Boğaz’ın gerisindeki Türk tabyalarını uzaktan topçu ateşine tutmak sûretiyle gerçekleşti. Hemen arkasından İngiliz-Fransız filosu daha çok savaş gemisiyle boğazın önüne gelerek tekrar saldırıya geçti. Ertuğrul ve Orhaniye tabyaları düşman tarafından tahrip edildi. Ardından itilâf devletlerine ait bazı savaş gemileri boğaza girerek merkez tabyalarını ateş altına aldılarsa da Türk askerinin üstün dirayet ve direnişi karşısında bir sonuç alamadılar. Bir ay içinde Marmara denizine girmeyi plânlayan, fakat başarısız taarruzlardan sinirleri bozulan İngiliz Amirali Carden, başkumandanlıktan çekilerek İngiltere’ye geri gönderilmişti. Onun yerine Fransız kumandan J. M. de Robeck tayin edildi. Robeck de Carden gibi bütün gücüyle boğazı zorlayarak İstanbul’a ulaşma hazırlıklarına başladı. 17 Mart 1915 ‘ de Bozcaada ‘da Akdeniz Orduları Başkomutanı General Hamilton’un da katıldığı bir toplantıda görüşülen deniz harekâtı plânına göre, bir hafta önce mayınlardan temizlenmiş olan Boğaz’ın bütün savaş gemileriyle zorlanması kararlaştırılmıştı.. Fakat aynı günün akşamı, Türk donanmasına ait Nusret mayın gemisinin Karanlık Liman bölgesini mayınlaması deniz harekâtının kaderini değiştirdi.
18 Mart 1915 sabahı boğaza giren ve Türk tabyalarını topa tutan İngiliz ve Fransız filoları, Çanakkale Boğazı’nın iki yakasındaki mevzilerden açılan yoğun ateş ve Karanlık Liman’a dökülen mayınların etkisiyle, mevcutlarının % 35’ ini kaybedip çekilmek zorunda kaldılar. Manevralar sırasında mayınlara çarpan itilaf donanmasının Bouvet, Ocean, İrresistible savaş gemileriyle iki muhrip ve yedi mayın arama gemisi battı. Gaulois ve İnfleexible de dahil olmak üzere yedi zırhlı görev yapamayacak duruma geldi. Bu başarılı savunmayı idare eden Çanakkale müstahkem mevki kumandanı Cevad Paşa “18 Mart Kahramanı” ünvanı ile anıldı.
18 Mart bozgunu itilâf devletlerine, karadan destek almaksızın yalnız deniz kuvvetleriyle boğazın geçilemeyeceğini gösterdiğinden General Hamilton’un emrinde bir çıkarma ordusu hazırlanmaya başlandı. Avustralya ve Yeni Zelanda askerlerinden oluşan Anzak kolordusu Arıburnu’na İngiliz ve Fransız kuvvetleri de Seddülbahir’e çıkartılacaktı. Bu amaçla yaklaşık 75.000 kişilik bir ordu Limmi’ de toplanırken Türk başkumandanlığı da Çanakkale bölgesindeki birliklerini yeni kuvvetlerle takviye ederek Beşinci Ordu’yu kurdu ve başına Alman Mareşal Liman Von Sanders’i getirdi.
     Düşmanın çıkarma harekâtı 25 Nisan 1915 günü sabaha karşı başladı. Asıl çıkarma Seddülbahir ve Arıburnu bölgelerine yapılacaktı. Savaş gemilerinin ve muhriplerin korumasında kıyıya yaklaşan Avustralya tümeninin bir tugayını taşıyan çıkarma gemilerinin, akıntı sebebiyle sürüklenerek kumluk bir kıyı yerine sarp bir kıyı olan Arıburnu bölgesine çıkmak zorunda kalmaları üzerine Beşinci Ordu İhtiyat Tümeni Kumandanı Mustafa Kemal, herhangi bir emir almadığı halde, 57. Alay’ı bir dağ bataryası ile takviye ederek karşı taarruz için Arıburnu’ na sevk etti. Ayrıca Eceabat bölgesindeki 27. alay’ın önemli bir kısmı da çıkarma bölgesine gönderildi. Bu tedbirler Beşinci Ordu Kumandanlığınca da onaylandığından karşı taarruz başlatıldı. Böylece kıyıya çıkan İngiliz ve Fransız kuvvetleri geri bastırıldı. Ancak, geriden gelen kuvvetlerin yardımıyla Yükseksırt hattında tutunabildiler.
     Düşman kuvvetlerinin Seddülbahir kesimini ay biçiminde çevreleyen yüzlerce gemisinin yakın mesafeden Türk siperlerine yönelttiği top ateşine rağmen Türk kuvvetleri çıkarmaya yeltenenlere ağır zayiat verdirdi. Düşman kuvvetlerinin çıkarmaya yönelik her teşebbüsü Türk kuvvetlerinin karşı taarruzu sonucu başarısızlığa uğratıldı.
      Denizden gemilerin Türk mevzilerine ateşiyle destek alan düşman kuvvetleri çeşitli kıyı bölgelerinden saldırıya geçtilerse de ölüm-kalım savaşı veren Türk birliklerince ilerlemelerine izin verilmedi. Çok çetin mevzi savaşları oldu. Türk birlikleri Enver Paşa’nın emriyle, Arıburnu’nda bir karşı taarruzla İngilizleri denize dökmek için 11 Mayıs 1915’ de saldırıya geçmişlerse de Anzak birliklerinin şiddetle müdafaası yüzünden kesin sonuç alamadılar.Bundan sonrada her iki cephede günlerce çok çetin siper savaşları olmuştur. Bunun ardından düşman kuvvetleri 6-7 Ağustos 1915 tarihinde Arıburnu’nun kuzeyine asker çıkararak ilerlemeye başladılar. Dört gün süren savaşlar sonunda Yarbay Mustafa Kemal kumandasındaki kuvvetler tarafından düşman kuvvetleri Conkbayırı’nda durduruldu. Böylece düşman kuvvetlerinin yaptığı bütün taarruzlar neticesiz kalınca savaşlar günlerce süren siper savaşlarına dönüştü. Her iki taraf da büyük güçlükler içinde siperlerini korumaya çalıştı.
Bu çarpışmalarda bütün mahrumiyetlere ve mühimmat yetersizliğine rağmen Türk askeri Çanakkale’nin geçilmez olduğunu ispatladı. Kasım 1915’ de cepheye giden İngiliz Harbiye Nazırı Lord Kitchener durumu görünce bölgeyi tahliye etmekten başka çare kalmadığına karar verdi. Böylece düşman kuvvetleri 9 Ocak 1916’ da bütün cephelerden çekilmek zorunda kaldılar.
İtilâf devletlerinin başarısızlığı ile sonuçlanan Çanakkale Savaşları 1. dünya savaşının seyrini değiştirip uzamasına sebep olduğu gibi Çarlık Rusya’nın çöküşünü de hazırlamış ve İngiltere’de hükümet değişikliğine yol açmıştır. Bir yıldan fazla süren Çanakkale Savaşları’nda her iki taraf da büyük kayıplar vermiştir.
İtilâf devletleri Çanakkale’ye 410 bin İngiliz, 79 bin Fransız olmak üzere yarım milyona yakın asker göndermiş sadece İngiliz kuvvetlerinin toplam kaybı 213.980 kişiyi bulmuştur.
Çanakkale Savaşları’nda Türk kuvvetleri yaklaşık 255 bin şehit vermiştir.
Türk milleti bu savaşta çok sayıda yetişmiş insanını kaybetmesine rağmen üstün kahramanlık örneği sergileyen ordusu sayesinde, Balkan Savaşı’ndan kalma ezikliği üstünden atarak büyük askeri başarı kazanmıştır. Bu başarı İslâm dünyası ve ezilen milletler için bir ışık olmuştur.
 
                    ------------ 0 -----------   
 
                        

 

 

Yazan:(Yönetim) | 15.03.2013 - 08:45:06|Okunma :2476 Word"e Aktar

Yeni Makaleler
Rahmet Mağfiret Ve Kurtuluş Ayı Ramazan
10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü
Bahattin Tama Kadir Gecesi
Kutlu Doğum Haftası Bahattin TAMA
Bahattin Tama Şube Müdürü
Kader Mahkumları Yunus ÖZDAMAR
Kalem Kürsüsü Yunus ÖZDAMAR
İhtikar,Dünya Ve Ahiretimize Zarar
Burhan KELEŞ (Kardeşlik)
Prof.Dr.Mehmet GÖRMEZ

En Çok Okunan Makaleler
İslamda Çevre Temizliği
Rahmet Mağfiret Ve Kurtuluş Ayı Ramazan
Bahattin Tama Şube Müdürü
Kader Mahkumları Yunus ÖZDAMAR
Kutlu Doğum Haftası Bahattin TAMA
İhtikar,Dünya Ve Ahiretimize Zarar
Dualarla değerler eğitimi
Din Görevlisi
Bahattin Tama Kadir Gecesi
10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü
Anasayfa